Telugu script

Telugu script (Telugu: తెలుగు లిపి, romanized: Telugu lipi), an abugida from the Brahmic family of scripts, is used to write the Telugu language, a Dravidian language spoken in the Indian states of Andhra Pradesh and Telangana as well as several other neighbouring states. The Telugu script is also widely used for writing Sanskrit texts and to some extent the Gondi language. It gained prominence during the Eastern Chalukyas also known as Vengi Chalukya era. It shares extensive similarities with the Kannada script, as it has evolved from Kadamba and Bhattiprolu scripts of the Brahmi family. In 2008, Telugu language was given the status of Classical Languages of India, this status owes to its rich history and heritage.[6]

Telugu script
తెలుగు లిపి
Type
LanguagesTelugu
Sanskrit
Gondi language
Time period
c. 1300 CE–present[1]
Parent systems
Sister systems
Kannada
DirectionLeft-to-right
ISO 15924Telu, 340
Unicode alias
Telugu
U+0C00–U+0C7F
[a] The Semitic origin of the Brahmic scripts is not universally agreed upon.

History

The Brahmi script used by Mauryan kings eventually reached the Krishna River delta and would give rise to the Bhattiprolu script found on an urn purported to contain Lord Buddha's relics.[7][8] Buddhism spread to East Asia from the nearby ports of Ghantasala and Masulipatnam (ancient Maisolos of Ptolemy and Masalia of Periplus).[9] The Bhattiprolu Brahmi script evolved into the Kadamba script by the 5th century, which in turn developed into the Telugu-Kannada script (or old Kannada script) after the 7th century.[10] The Telugu and Kannada scripts then separated by around 1300 C.E.[1][11][12] The Muslim historian and scholar Al-Biruni referred to both the Telugu language as well as its script as "Andhri".[13]

A new written standard emerged in Telugu during the second half of the 20th century.[14]

Vowels

Telugu uses eighteen vowels, each of which has both an independent form and a diacritic form used with consonants to create syllables. The language makes a distinction between short and long vowels.

IndependentWith భ (bh)ISOIPA IndependentWith భ (bh)ISOIPA
a/a/ భాā/aː/
భిi/i/ భీī/iː/
భుu/u/ భూū/uː/
భృ/ɾu/ (syllabic r) భౄr̥̄/ɾuː/
భౢ/lu/ (syllabic l) భౣl̥̄/lu:/
భెe/e/ భేē/eː/
భైai/aj/
భొo/o/ భోō/oː/
భౌau/aw/

The independent form is used when the vowel occurs at the beginning of a word or syllable, or is a complete syllable in itself (example: a, u, o). The diacritic form is added to consonants (represented by the dotted circle) to form a consonant-vowel syllable (example: ka, kr̥, mo). అ does not have a diacritic form, because this vowel is already inherent in all of the consonants. The other diacritic vowels are added to consonants to change their pronunciation to that of the vowel.

Examples:

ఖ + ఈ (ీ) → ఖీ/kʰa/ + /iː//kʰiː/
జ + ఉ (ు) → జు/dʒa/ + /u//dʒu/

Consonants

CharacterISOIPA CharacterISOIPA CharacterISOIPA CharacterISOIPA CharacterISOIPA
k/k/ kh/kʰ/ g/ɡ/ gh/ɡʱ/ /ŋ/
ch/tʃ/ chh/tʃʰ/ j/dʒ/ jh/dʒʱ/ ñ/ɲ/
/ʈ/ ṭh/ʈʰ/ /ɖ/ ḍh/ɖʱ/ /ɳ/
t/t/ th/tʰ/ d/d/ dh/dʱ/ n/n/
p/p/ ph/pʰ/ b/b/ bh/bʱ/ m/m/
y/j/ r/ɾ/ l/l/ v/ʋ/ /ɭ/
ś/ʃ/ /ʂ/ s/s/ h/h/ /r/

Other diacritics

There are also several other diacritics used in the Telugu script. mutes the vowel of a consonant, so that only the consonant is pronounced. and nasalize the vowels or syllables to which they are attached. adds a voiceless breath after the vowel or syllable it is attached to.

CharacterISO CharacterISO CharacterISO CharacterISO
అంaṁ అఁan̆ అఃaḥ క్k

Examples:

క + ్ → క్   [ka] + [∅][k]
క + ఁ → కఁ[ka] + [n][kan̆]
క + ం → కం[ka] + [m][kaṁ]
క + ః → కః[ka] + [h][kaḥ]

Places of articulation

There are five classifications of passive articulations:

Kaṇṭhya: Velar
Tālavya: Palatal
Mūrdhanya: Retroflex
Dantya: Dental
Ōshtya: Labial

Apart from that, other places are combinations of the above five:

Dantōsthya: Labio-dental (E.g.: v)
Kantatālavya: E.g.: Diphthong e
Kantōsthya: labial-velar (E.g.: Diphthong o)

There are three places of active articulation:

Jihvāmūlam: tongue root, for velar
Jihvāmadhyam: tongue body, for palatal
Jihvāgram: tip of tongue, for cerebral and dental
Adhōṣṭa: lower lip, for labial

The attempt of articulation of consonants (Uccāraṇa Prayatnam) is of two types,

Bāhya Prayatnam: External effort
Spṛṣṭa: Plosive
Īshat Spṛṣṭa: Approximant
Īshat Saṃvṛta: Fricative
Abhyantara Prayatnam: Internal effort
Alpaprānam: Unaspirated
Mahāprānam: Aspirated
Śvāsa: Unvoiced
Nādam: Voiced

Articulation of consonants

Articulation of consonants is be logical combination of components in the two prayatnams. The below table gives a view upon articulation of consonants.

Telugu Vyanjana Ucchārana Pattika[15]
Prayatna Niyamāvalī Kanthya
(jihvāmūlam)
Tālavya
(jihvāmadhyam)
Mūrdhanya
(jihvāgram)
Dantya
(jihvāgram)
Dantōṣṭya Ōshtya
(adhōsta)
Sparśa, Śvāsa Alpaprānam ka (క) ca (చ) ṭa (ట) ta (త) pa (ప)
Mahāprānam kha (ఖ) cha (ఛ) ṭha (ఠ) tha (థ) pha (ఫ)
Nāda Alpaprānam ga (గ) ja (జ) ḍa (డ) da (ద) ba (బ)
Mahāprānam gha (ఘ) jha (ఝ) ḍha (ఢ) dha (ధ) bha (భ)
Anunāsikam Nādam, Alpaprānam,

Dravam

Avyāhata ṅa (ఙ) ña (ఞ) ṇa (ణ) na (న) ma (మ)
Antastha ya (య) ra (ర)
(Lunthita)
la (ల)
(Pārśvika)
va (వ)
Ūṣman Śvāsa Mahāprāṇam Visarga śa (శ) ṣa (ష) sa (స)
Nādam ha (హ)

Consonant conjuncts

The Telugu script has generally regular conjuncts, with trailing consonants taking a subjoined form, often losing the tallakattu (the v-shaped headstroke). The following table shows all two-consonant and one three-consonant conjunct, but individual conjuncts may differ between fonts.

క్ష
క్కక్ఖక్గక్ఘక్ఙక్చక్ఛక్జక్ఝక్ఞక్టక్ఠక్డక్ఢక్ణక్తక్థక్దక్ధక్నక్పక్ఫక్బక్భక్మక్యక్రక్లక్వక్శక్షక్సక్హక్ళక్క్షక్ఱ
ఖ్కఖ్ఖఖ్గఖ్ఘఖ్ఙఖ్చఖ్ఛఖ్జఖ్ఝఖ్ఞఖ్టఖ్ఠఖ్డఖ్ఢఖ్ణఖ్తఖ్థఖ్దఖ్ధఖ్నఖ్పఖ్ఫఖ్బఖ్భఖ్మఖ్యఖ్రఖ్లఖ్వఖ్శఖ్షఖ్సఖ్హఖ్ళఖ్క్షఖ్ఱ
గ్కగ్ఖగ్గగ్ఘగ్ఙగ్చగ్ఛగ్జగ్ఝగ్ఞగ్టగ్ఠగ్డగ్ఢగ్ణగ్తగ్థగ్దగ్ధగ్నగ్పగ్ఫగ్బగ్భగ్మగ్యగ్రగ్లగ్వగ్శగ్షగ్సగ్హగ్ళగ్క్షగ్ఱ
ఘ్కఘ్ఖఘ్గఘ్ఘఘ్ఙఘ్చఘ్ఛఘ్జఘ్ఝఘ్ఞఘ్టఘ్ఠఘ్డఘ్ఢఘ్ణఘ్తఘ్థఘ్దఘ్ధఘ్నఘ్పఘ్ఫఘ్బఘ్భఘ్మఘ్యఘ్రఘ్లఘ్వఘ్శఘ్షఘ్సఘ్హఘ్ళఘ్క్షఘ్ఱ
ఙ్కఙ్ఖఙ్గఙ్ఘఙ్ఙఙ్చఙ్ఛఙ్జఙ్ఝఙ్ఞఙ్టఙ్ఠఙ్డఙ్ఢఙ్ణఙ్తఙ్థఙ్దఙ్ధఙ్నఙ్పఙ్ఫఙ్బఙ్భఙ్మఙ్యఙ్రఙ్లఙ్వఙ్శఙ్షఙ్సఙ్హఙ్ళఙ్క్షఙ్ఱ
చ్కచ్ఖచ్గచ్ఘచ్ఙచ్చచ్ఛచ్జచ్ఝచ్ఞచ్టచ్ఠచ్డచ్ఢచ్ణచ్తచ్థచ్దచ్ధచ్నచ్పచ్ఫచ్బచ్భచ్మచ్యచ్రచ్లచ్వచ్శచ్షచ్సచ్హచ్ళచ్క్షచ్ఱ
ఛ్కఛ్ఖఛ్గఛ్ఘఛ్ఙఛ్చఛ్ఛఛ్జఛ్ఝఛ్ఞఛ్టఛ్ఠఛ్డఛ్ఢఛ్ణఛ్తఛ్థఛ్దఛ్ధఛ్నఛ్పఛ్ఫఛ్బఛ్భఛ్మఛ్యఛ్రఛ్లఛ్వఛ్శఛ్షఛ్సఛ్హఛ్ళఛ్క్షఛ్ఱ
జ్కజ్ఖజ్గజ్ఘజ్ఙజ్చజ్ఛజ్జజ్ఝజ్ఞజ్టజ్ఠజ్డజ్ఢజ్ణజ్తజ్థజ్దజ్ధజ్నజ్పజ్ఫజ్బజ్భజ్మజ్యజ్రజ్లజ్వజ్శజ్షజ్సజ్హజ్ళజ్క్షజ్ఱ
ఝ్కఝ్ఖఝ్గఝ్ఘఝ్ఙఝ్చఝ్ఛఝ్జఝ్ఝఝ్ఞఝ్టఝ్ఠఝ్డఝ్ఢఝ్ణఝ్తఝ్థఝ్దఝ్ధఝ్నఝ్పఝ్ఫఝ్బఝ్భఝ్మఝ్యఝ్రఝ్లఝ్వఝ్శఝ్షఝ్సఝ్హఝ్ళఝ్క్షఝ్ఱ
ఞ్కఞ్ఖఞ్గఞ్ఘఞ్ఙఞ్చఞ్ఛఞ్జఞ్ఝఞ్ఞఞ్టఞ్ఠఞ్డఞ్ఢఞ్ణఞ్తఞ్థఞ్దఞ్ధఞ్నఞ్పఞ్ఫఞ్బఞ్భఞ్మఞ్యఞ్రఞ్లఞ్వఞ్శఞ్షఞ్సఞ్హఞ్ళఞ్క్షఞ్ఱ
ట్కట్ఖట్గట్ఘట్ఙట్చట్ఛట్జట్ఝట్ఞట్టట్ఠట్డట్ఢట్ణట్తట్థట్దట్ధట్నట్పట్ఫట్బట్భట్మట్యట్రట్లట్వట్శట్షట్సట్హట్ళట్క్షట్ఱ
ఠ్కఠ్ఖఠ్గఠ్ఘఠ్ఙఠ్చఠ్ఛఠ్జఠ్ఝఠ్ఞఠ్టఠ్ఠఠ్డఠ్ఢఠ్ణఠ్తఠ్థఠ్దఠ్ధఠ్నఠ్పఠ్ఫఠ్బఠ్భఠ్మఠ్యఠ్రఠ్లఠ్వఠ్శఠ్షఠ్సఠ్హఠ్ళఠ్క్షఠ్ఱ
డ్కడ్ఖడ్గడ్ఘడ్ఙడ్చడ్ఛడ్జడ్ఝడ్ఞడ్టడ్ఠడ్డడ్ఢడ్ణడ్తడ్థడ్దడ్ధడ్నడ్పడ్ఫడ్బడ్భడ్మడ్యడ్రడ్లడ్వడ్శడ్షడ్సడ్హడ్ళడ్క్షడ్ఱ
ఢ్కఢ్ఖఢ్గఢ్ఘఢ్ఙఢ్చఢ్ఛఢ్జఢ్ఝఢ్ఞఢ్టఢ్ఠఢ్డఢ్ఢఢ్ణఢ్తఢ్థఢ్దఢ్ధఢ్నఢ్పఢ్ఫఢ్బఢ్భఢ్మఢ్యఢ్రఢ్లఢ్వఢ్శఢ్షఢ్సఢ్హఢ్ళఢ్క్షఢ్ఱ
ణ్కణ్ఖణ్గణ్ఘణ్ఙణ్చణ్ఛణ్జణ్ఝణ్ఞణ్టణ్ఠణ్డణ్ఢణ్ణణ్తణ్థణ్దణ్ధణ్నణ్పణ్ఫణ్బణ్భణ్మణ్యణ్రణ్లణ్వణ్శణ్షణ్సణ్హణ్ళణ్క్షణ్ఱ
త్కత్ఖత్గత్ఘత్ఙత్చత్ఛత్జత్ఝత్ఞత్టత్ఠత్డత్ఢత్ణత్తత్థత్దత్ధత్నత్పత్ఫత్బత్భత్మత్యత్రత్లత్వత్శత్షత్సత్హత్ళత్క్షత్ఱ
థ్కథ్ఖథ్గథ్ఘథ్ఙథ్చథ్ఛథ్జథ్ఝథ్ఞథ్టథ్ఠథ్డథ్ఢథ్ణథ్తథ్థథ్దథ్ధథ్నథ్పథ్ఫథ్బథ్భథ్మథ్యథ్రథ్లథ్వథ్శథ్షథ్సథ్హథ్ళథ్క్షథ్ఱ
ద్కద్ఖద్గద్ఘద్ఙద్చద్ఛద్జద్ఝద్ఞద్టద్ఠద్డద్ఢద్ణద్తద్థద్దద్ధద్నద్పద్ఫద్బద్భద్మద్యద్రద్లద్వద్శద్షద్సద్హద్ళద్క్షద్ఱ
ధ్కధ్ఖధ్గధ్ఘధ్ఙధ్చధ్ఛధ్జధ్ఝధ్ఞధ్టధ్ఠధ్డధ్ఢధ్ణధ్తధ్థధ్దధ్ధధ్నధ్పధ్ఫధ్బధ్భధ్మధ్యధ్రధ్లధ్వధ్శధ్షధ్సధ్హధ్ళధ్క్షధ్ఱ
న్కన్ఖన్గన్ఘన్ఙన్చన్ఛన్జన్ఝన్ఞన్టన్ఠన్డన్ఢన్ణన్తన్థన్దన్ధన్నన్పన్ఫన్బన్భన్మన్యన్రన్లన్వన్శన్షన్సన్హన్ళన్క్షన్ఱ
ప్కప్ఖప్గప్ఘప్ఙప్చప్ఛప్జప్ఝప్ఞప్టప్ఠప్డప్ఢప్ణప్తప్థప్దప్ధప్నప్పప్ఫప్బప్భప్మప్యప్రప్లప్వప్శప్షప్సప్హప్ళప్క్షప్ఱ
ఫ్కఫ్ఖఫ్గఫ్ఘఫ్ఙఫ్చఫ్ఛఫ్జఫ్ఝఫ్ఞఫ్టఫ్ఠఫ్డఫ్ఢఫ్ణఫ్తఫ్థఫ్దఫ్ధఫ్నఫ్పఫ్ఫఫ్బఫ్భఫ్మఫ్యఫ్రఫ్లఫ్వఫ్శఫ్షఫ్సఫ్హఫ్ళఫ్క్షఫ్ఱ
బ్కబ్ఖబ్గబ్ఘబ్ఙబ్చబ్ఛబ్జబ్ఝబ్ఞబ్టబ్ఠబ్డబ్ఢబ్ణబ్తబ్థబ్దబ్ధబ్నబ్పబ్ఫబ్బబ్భబ్మబ్యబ్రబ్లబ్వబ్శబ్షబ్సబ్హబ్ళబ్క్షబ్ఱ
భ్కభ్ఖభ్గభ్ఘభ్ఙభ్చభ్ఛభ్జభ్ఝభ్ఞభ్టభ్ఠభ్డభ్ఢభ్ణభ్తభ్థభ్దభ్ధభ్నభ్పభ్ఫభ్బభ్భభ్మభ్యభ్రభ్లభ్వభ్శభ్షభ్సభ్హభ్ళభ్క్షభ్ఱ
మ్కమ్ఖమ్గమ్ఘమ్ఙమ్చమ్ఛమ్జమ్ఝమ్ఞమ్టమ్ఠమ్డమ్ఢమ్ణమ్తమ్థమ్దమ్ధమ్నమ్పమ్ఫమ్బమ్భమ్మమ్యమ్రమ్లమ్వమ్శమ్షమ్సమ్హమ్ళమ్క్షమ్ఱ
య్కయ్ఖయ్గయ్ఘయ్ఙయ్చయ్ఛయ్జయ్ఝయ్ఞయ్టయ్ఠయ్డయ్ఢయ్ణయ్తయ్థయ్దయ్ధయ్నయ్పయ్ఫయ్బయ్భయ్మయ్యయ్రయ్లయ్వయ్శయ్షయ్సయ్హయ్ళయ్క్షయ్ఱ
ర్కర్ఖర్గర్ఘర్ఙర్చర్ఛర్జర్ఝర్ఞర్టర్ఠర్డర్ఢర్ణర్తర్థర్దర్ధర్నర్పర్ఫర్బర్భర్మర్యర్రర్లర్వర్శర్షర్సర్హర్ళర్క్షర్ఱ
ల్కల్ఖల్గల్ఘల్ఙల్చల్ఛల్జల్ఝల్ఞల్టల్ఠల్డల్ఢల్ణల్తల్థల్దల్ధల్నల్పల్ఫల్బల్భల్మల్యల్రల్లల్వల్శల్షల్సల్హల్ళల్క్షల్ఱ
వ్కవ్ఖవ్గవ్ఘవ్ఙవ్చవ్ఛవ్జవ్ఝవ్ఞవ్టవ్ఠవ్డవ్ఢవ్ణవ్తవ్థవ్దవ్ధవ్నవ్పవ్ఫవ్బవ్భవ్మవ్యవ్రవ్లవ్వవ్శవ్షవ్సవ్హవ్ళవ్క్షవ్ఱ
శ్కశ్ఖశ్గశ్ఘశ్ఙశ్చశ్ఛశ్జశ్ఝశ్ఞశ్టశ్ఠశ్డశ్ఢశ్ణశ్తశ్థశ్దశ్ధశ్నశ్పశ్ఫశ్బశ్భశ్మశ్యశ్రశ్లశ్వశ్శశ్షశ్సశ్హశ్ళశ్క్షశ్ఱ
ష్కష్ఖష్గష్ఘష్ఙష్చష్ఛష్జష్ఝష్ఞష్టష్ఠష్డష్ఢష్ణష్తష్థష్దష్ధష్నష్పష్ఫష్బష్భష్మష్యష్రష్లష్వష్శష్షష్సష్హష్ళష్క్షష్ఱ
స్కస్ఖస్గస్ఘస్ఙస్చస్ఛస్జస్ఝస్ఞస్టస్ఠస్డస్ఢస్ణస్తస్థస్దస్ధస్నస్పస్ఫస్బస్భస్మస్యస్రస్లస్వస్శస్షస్సస్హస్ళస్క్షస్ఱ
హ్కహ్ఖహ్గహ్ఘహ్ఙహ్చహ్ఛహ్జహ్ఝహ్ఞహ్టహ్ఠహ్డహ్ఢహ్ణహ్తహ్థహ్దహ్ధహ్నహ్పహ్ఫహ్బహ్భహ్మహ్యహ్రహ్లహ్వహ్శహ్షహ్సహ్హహ్ళహ్క్షహ్ఱ
ళ్కళ్ఖళ్గళ్ఘళ్ఙళ్చళ్ఛళ్జళ్ఝళ్ఞళ్టళ్ఠళ్డళ్ఢళ్ణళ్తళ్థళ్దళ్ధళ్నళ్పళ్ఫళ్బళ్భళ్మళ్యళ్రళ్లళ్వళ్శళ్షళ్సళ్హళ్ళళ్క్షళ్ఱ
క్ష క్ష్కక్ష్ఖక్ష్గక్ష్ఘక్ష్ఙక్ష్చక్ష్ఛక్ష్జక్ష్ఝక్ష్ఞక్ష్టక్ష్ఠక్ష్డక్ష్ఢక్ష్ణక్ష్తక్ష్థక్ష్దక్ష్ధక్ష్నక్ష్పక్ష్ఫక్ష్బక్ష్భక్ష్మక్ష్యక్ష్రక్ష్లక్ష్వక్ష్శక్ష్షక్ష్సక్ష్హక్ష్ళక్ష్క్షక్ష్ఱ
ఱ్కఱ్ఖఱ్గఱ్ఘఱ్ఙఱ్చఱ్ఛఱ్జఱ్ఝఱ్ఞఱ్టఱ్ఠఱ్డఱ్ఢఱ్ణఱ్తఱ్థఱ్దఱ్ధఱ్నఱ్పఱ్ఫఱ్బఱ్భఱ్మఱ్యఱ్రఱ్లఱ్వఱ్శఱ్షఱ్సఱ్హఱ్ళఱ్క్షఱ్ఱ

Consonant + vowel ligatures (Guṇintālu)

అఁ అం అః No vowel
కా కి కీ కు కూ కృ కౄ కౢ కౣ కె కే కై కొ కో కౌ కఁ కం కః క్
ఖా ఖి ఖీ ఖు ఖూ ఖృ ఖౄ ఖౢ ఖౣ ఖె ఖే ఖై ఖొ ఖో ఖౌ ఖఁ ఖం ఖః ఖ్
గా గి గీ గు గూ గృ గౄ గౢ గౣ గె గే గై గొ గో గౌ గఁ గం గః గ్
ఘా ఘి ఘీ ఘు ఘూ ఘృ ఘౄ ఘౢ ఘౣ ఘె ఘే ఘై ఘొ ఘో ఘౌ ఘఁ ఘం ఘః ఘ్
ఙా ఙి ఙీ ఙు ఙూ ఙృ ఙౄ ఙౢ ఙౣ ఙె ఙే ఙై ఙొ ఙో ఙౌ ఙఁ ఙం ఙః ఙ్
చా చి చీ చు చూ చృ చౄ చౢ చౣ చె చే చై చొ చో చౌ చఁ చం చః చ్
ఛా ఛి ఛీ ఛు ఛూ ఛృ ఛౄ ఛౢ ఛౣ ఛె ఛే ఛై ఛొ ఛో ఛౌ ఛఁ ఛం ఛః ఛ్
జా జి జీ జు జూ జృ జౄ జౢ జౣ జె జే జై జొ జో జౌ జఁ జం జః జ్
ఝా ఝి ఝీ ఝు ఝూ ఝృ ఝౄ ఝౢ ఝౣ ఝె ఝే ఝై ఝొ ఝో ఝౌ ఝఁ ఝం ఝః ఝ్
ఞా ఞి ఞీ ఞు ఞూ ఞృ ఞౄ ఞౢ ఞౣ ఞె ఞే ఞై ఞొ ఞో ఞౌ ఞఁ ఞం ఞః ఞ్
టా టి టీ టు టూ టృ టౄ టౢ టౣ టె టే టై టొ టో టౌ టఁ టం టః ట్
ఠా ఠి ఠీ ఠు ఠూ ఠృ ఠౄ ఠౢ ఠౣ ఠె ఠే ఠై ఠొ ఠో ఠౌ ఠఁ ఠం ఠః ఠ్
డా డి డీ డు డూ డృ డౄ డౢ డౣ డె డే డై డొ డో డౌ డఁ డం డః డ్
ఢా ఢి ఢీ ఢు ఢూ ఢృ ఢౄ ఢౢ ఢౣ ఢె ఢే ఢై ఢొ ఢో ఢౌ ఢఁ ఢం ఢః ఢ్
ణా ణి ణీ ణు ణూ ణృ ణౄ ణౢ ణౣ ణె ణే ణై ణొ ణో ణౌ ణఁ ణం ణః ణ్
తా తి తీ తు తూ తృ తౄ తౢ తౣ తె తే తై తొ తో తౌ తఁ తం తః త్
థా థి థీ థు థూ థృ థౄ థౢ థౣ థె థే థై థొ థో థౌ థఁ థం థః థ్
దా ది దీ దు దూ దృ దౄ దౢ దౣ దె దే దై దొ దో దౌ దఁ దం దః ద్
ధా ధి ధీ ధు ధూ ధృ ధౄ ధౢ ధౣ ధె ధే ధై ధొ ధో ధౌ ధఁ ధం ధః ధ్
నా ని నీ ను నూ నృ నౄ నౢ నౣ నె నే నై నొ నో నౌ నఁ నం నః న్
పా పి పీ పు పూ పృ పౄ పౢ పౣ పె పే పై పొ పో పౌ పఁ పం పః ప్
ఫా ఫి ఫీ ఫు ఫూ ఫృ ఫౄ ఫౢ ఫౣ ఫె ఫే ఫై ఫొ ఫో ఫౌ ఫఁ ఫం ఫః ఫ్
బా బి బీ బు బూ బృ బౄ బౢ బౣ బె బే బై బొ బో బౌ బఁ బం బః బ్
భా భి భీ భు భూ భృ భౄ భౢ భౣ భె భే భై భొ భో భౌ భఁ భం భః భ్
మా మి మీ ము మూ మృ మౄ మౢ మౣ మె మే మై మొ మో మౌ మఁ మం మః మ్
యా యి యీ యు యూ యృ యౄ యౢ యౣ యె యే యై యొ యో యౌ యఁ యం యః య్
రా రి రీ రు రూ రృ రౄ రౢ రౣ రె రే రై రొ రో రౌ రఁ రం రః ర్
లా లి లీ లు లూ లృ లౄ లౢ లౣ లె లే లై లొ లో లౌ లఁ లం లః ల్
వా వి వీ వు వూ వృ వౄ వౢ వౣ వె వే వై వొ వో వౌ వఁ వం వః వ్
శా శి శీ శు శూ శృ శౄ శౢ శౣ శె శే శై శొ శో శౌ శఁ శం శః శ్
షా షి షీ షు షూ షృ షౄ షౢ షౣ షె షే షై షొ షో షౌ షఁ షం షః ష్
సా సి సీ సు సూ సృ సౄ సౢ సౣ సె సే సై సొ సో సౌ సఁ సం సః స్
హా హి హీ హు హూ హృ హౄ హౢ హౣ హె హే హై హొ హో హౌ హఁ హం హః హ్
ళా ళి ళీ ళు ళూ ళృ ళౄ ళౢ ళౣ ళె ళే ళై ళొ ళో ళౌ ళఁ ళం ళః ళ్
క్ష క్షా క్షి క్షీ క్షు క్షూ క్షృ క్షౄ క్షౢ క్షౣ క్షె క్షే క్షై క్షొ క్షో క్షౌ క్షఁ క్షం క్షః క్ష్
ఱా ఱి ఱీ ఱు ఱూ ఱృ ఱౄ ఱౢ ఱౣ ఱె ఱే ఱై ఱొ ఱో ఱౌ ఱఁ ఱం ఱః ఱ్

Numerals

0123456789
04142434016116216316

NOTE: , , and are used also for 164, 264, 364, 11024, etc. and , , and are also used for 1256, 2256, 3256, 14096, etc.[16]

Unicode

Telugu script was added to the Unicode Standard in October, 1991 with the release of version 1.0.

The Unicode block for Telugu is U+0C00U+0C7F:

Telugu[1][2]
Official Unicode Consortium code chart (PDF)
 0123456789ABCDEF
U+0C0x
U+0C1x
U+0C2x
U+0C3x ి
U+0C4x
U+0C5x
U+0C6x
U+0C7x ౿
Notes
1.^ As of Unicode version 13.0
2.^ Grey areas indicate non-assigned code points

In contrast to a syllabic script such as katakana, where one Unicode code point represents the glyph for one syllable, Telugu combines multiple code points to generate the glyph for one syllable, using complex font rendering rules.[17][18]

iOS character crash bug

On February 12, 2018 a bug in the iOS operating system was reported that caused iOS devices to crash if a particular Telugu character was displayed.[19][20] The character is a combination of the characters "జ", "్", "ఞ", "ా" and The Zero-Width Non-Joiner character which looks combined like this "జ్ఞా". An incorrect handling of the Zero-Width Non-Joiner separator while combining the characters seems to be the cause of the Telugu bug.[21] Apple confirmed a fix for iOS 11.3 and macOS 10.13.4.[22]

See also

References

  1. Indian Epigraphy: a guide to the study of inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan languages, by Richard Solomon, Oxford University Press, 1998, p.41, ISBN 0-19-509984-2
  2. Handbook of Literacy in Akshara Orthography, R. Malatesha Joshi, Catherine McBride(2019),p.29
  3. Salmon 1999, p. 35
  4. "Evolution of Telugu Character Graphs". Retrieved 2013-07-22.
  5. http://www.engr.mun.ca/~adluri/telugu/language/script/chart.jpg
  6. "Declaration of Telugu and Kannada as classical languages". Press Information Bureau. Ministry of Tourism and Culture, Government of India. Retrieved 31 October 2008.
  7. Antiquity of Telugu language and script: http://www.hindu.com/2007/12/20/stories/2007122054820600.htm
  8. Ananda Buddha Vihara Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine
  9. The Great Stupa at Nagarjunakonda in Southern India-【佛学研究网】 佛教文化网 中国佛教网 中国佛学网 佛教信息网 佛教研究 佛学讲座 禅学讲座 吴言生说禅
  10. Diringer, David (1948). Alphabet a key to the history of mankind. p. 381.
  11. The Blackwell Encyclopedia of Writing Systems by Florian Coulmas, p. 228
  12. Murthy, K.N.; Rao, G.U. "4.5 Telugu Script" (PDF).
  13. Al-biruni. English translation of 'Kitab-ul Hind'. New Delhi: National Book Trust.
  14. "A sampler of the world's writing systems" (PDF). J. Marshall Unger Department of East Asian Languages & Literatures -The Ohio State University. Retrieved 2013-09-06.
  15. "Telugulo Chandovisheshaalu", Page 127 (In Telugu).
  16. Nāgārjuna Venna. "Telugu Measures and Arithmetic Marks" (PDF). JTC1/SC2/WG2 N3156. International Organization for Standardization. Retrieved July 29, 2012.
  17. "Developing OpenType Fonts for Telugu Script". February 8, 2018.
  18. "Unicode 4.0.0: South Asian Scripts" (PDF).
  19. "rdar://37458268: iOS and Mac OS System can't render symbol and has crashed". www.openradar.me. Retrieved 2018-03-12.
  20. "If you receive this message on your iPhone, delete it immediately". The Independent. 2018-02-15. Retrieved 2018-02-16.
  21. "How to crash the iPhone with a telugu character". SerHack.me. Retrieved 2018-03-16.
  22. "Apple to Fix Telugu Character Bug Causing Devices to Crash in Minor iOS Update". Retrieved 2018-03-12.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.